Home page
Send mail
Forward
Back











QLOSSARİ

Təqdim edilmiş qlossaridə gender nəzəriyyəsi və feminizmin əsas anlayışları vardır. Daha əsaslı anlayışlar üçün Qadın terminologiyaları Tezaurusuna müraciət etməyi məsləhət görürük.




"ÇAYNİKLƏR" ÜÇÜN GENDER

"Çayniklər üçün gender" kursu 2006-cı ildə Henrix Byol adına Fond tərəfindən buraxılmış eyni adlı kitabın materialları əsasında yaradılmışdır.
Bu kitab, həyatlarında heç olmazsa bir dəfə "cinsləri" onların "tavanı" olması problemi ilə üzləşən qadınlar və kişilər üçün yazılmışdır.




RESPUBLİKA GENDER TƏHSİLİ ŞƏBƏKƏSİ

Təhsil sistemi cəmiyyətləri formalaşdırır və onlara xidmət edən cəmiyyətlər tərəfindən formalaşır. Bu, təhsilin bütün səviyyələrinə münasibətdə baş verir, məktəbəqədər proqramlardan başlamış, ali məktəbi qurtardıqdan sonra ən inkişaf etmiş təkmilləşmə səviyyələrinə qədər. QŞP Azərbaycanda gender bərabərliyinə nail olmaq üçün çoxillik və hərtərəfli layihəni yerinə yetirən ilk və yeganə donor təşkilatı idi.
Bu kitab, həyatlarında heç olmazsa bir dəfə "cinsləri" onların "tavanı" olması problemi ilə üzləşən qadınlar və kişilər üçün yazılmışdır.




“HİCAB MƏNİM ÜÇÜN AZADLIQ SİMVOLUDUR”


2009012107_120_01İspan É™silli müsÉ™lman xanım, SÉ™limÉ™ AbdussÉ™lam hicab barÉ™sindÉ™ bunları dedi: "Hicab mÉ™nim üçün azadlıq simvoludur". MÉ™rakeÅŸin ÅŸimal-ÅŸÉ™rqindÉ™ yerləşən bu gün İspaniyanın iÅŸÄŸalı altında olan Melila ÅŸÉ™hÉ™rindÉ™ yerli parlamentin üzvü olan ispan É™silli müsÉ™lman xanım SÉ™limÉ™ AbdussÉ™lam bir neçÉ™ gün bundan É™vvÉ™l ispanca nəşr edilÉ™n bir qÉ™zetÉ™ müsahibÉ™ vermiÅŸdir. Daha É™vvÉ™l Valensiyada təşkil edilÉ™n "MÉ™dÉ™niyyÉ™tlÉ™r İttifaqı KonqresindÉ™"mÉ™ruzÉ™çi olaraq iÅŸtirak edÉ™n 28 yaÅŸlı SÉ™limÉ™ xanım hicabın bütövlükdÉ™ bir inanc mÉ™sÉ™lÉ™si olduÄŸunu  vÉ™ É™sla tÉ™zyiq mövzusu vÉ™ ya hÉ™dÉ™fi halına gÉ™tirilmÉ™mÉ™li olduÄŸunu bildirdi.AÅŸağıda SÉ™limÉ™ AbdussÉ™lamın müsahibÉ™sini sizlÉ™rÉ™ tÉ™qdim edirik.

MÉ™rakeÅŸ Hava Yolları ÅžirkÉ™tinin uçuÅŸ É™snasında hicablı qadınların üzlÉ™rini göstÉ™rmÉ™lÉ™ri üçün hicablarını çıxarmaları barÉ™dÉ™ qÉ™rarını necÉ™ qiymÉ™tlÉ™ndirirsiniz?
MÉ™rakeÅŸ haqqında indi nÉ™ deyÉ™k?! Bu geriyÉ™ doÄŸru atılmış addımdır. Eyni zamanda ÅŸÉ™xsi azadlıqların tapdanmasıdır. MÉ™nÉ™ elÉ™ gÉ™lir ki, "istÉ™yÉ™n istÉ™diyi kimi yaÅŸasın, fÉ™rdin azad iradÉ™si ilÉ™ etdiyi seçimÉ™ hörmÉ™t edilsin" nöqtÉ™sinÉ™ gÉ™lmiÅŸkÉ™n yenidÉ™n azadlıqlara nÉ™zarÉ™t edilmÉ™si vÉ™ hüquqların mÉ™hdudlaÅŸdırılmasına yönÉ™lmiÅŸ addımlar atılmaÄŸa baÅŸlanmışdır. BilmirÉ™m, bÉ™lkÉ™ dÉ™ hicabın evdÉ™n baÅŸqa hÉ™r yerdÉ™ qadaÄŸan edildiyi Tunisin tÉ™zyiq vÉ™ zor yolunu getmÉ™k istÉ™yirlÉ™r.

İngiltÉ™rÉ™dÉ™ dÉ™rs É™snasında hicabını çıxarmayan bir müÉ™llimÉ™ iÅŸdÉ™n azad edildi. TürkiyÉ™dÉ™ dÉ™ ÅŸumerÅŸünas elm adamı bir qadın hicab haqqında tÉ™hqiramiz ifadÉ™lÉ™r bildirdi. Bu cür É™ks fikir vÉ™ É™mÉ™llÉ™r haqqında nÉ™ deyÉ™ bilÉ™rsiniz?

MÉ™n ifadÉ™ vÉ™ inanc azadlığına qarşı tÉ™zyiqlÉ™r edilmÉ™sinÉ™ qarşıyam. Tarixçi qadına gÉ™lincÉ™ bunlar hÉ™m doÄŸru, hÉ™mdÉ™ xoÅŸ deyil. MüsÉ™lmanlar da xoÅŸlarına gÉ™lmÉ™yÉ™n ÅŸeylÉ™ri oxumaÄŸa mÉ™cbur deyil. Dünyada yaÅŸayan hÉ™r kÉ™sin öz zövqü, öz seçimi var. HÉ™r ÅŸeyi ciddi qÉ™bul edib hÉ™r boÅŸ danışığa münasibÉ™t bildirÉ™rÉ™k ona dÉ™yÉ™r qazandıracaq deyilik ki!

Hicab taxdığınız zaman özünüzü necÉ™ his edirsiniz?

On il É™vvÉ™l hicab taxmaÄŸa baÅŸladığım zaman bunu imanımın bir gÉ™rÉ™yi olaraq etmiÅŸdim vÉ™ o gündÉ™n bu günÉ™ qÉ™dÉ™r heç vaxt kimsÉ™ nÉ™ deyÉ™r deyÉ™ dÉ™rdim olmamışdır. MÉ™nim üçün hicab bir azadlıq simvolu vÉ™ ÅŸÉ™xsin azad yaÅŸamaq üçün etdiyi fÉ™rdi bir seçimdir. Bu sÉ™bÉ™bdÉ™n qadınlara, xüsusÉ™n dÉ™ başını örtmÉ™k istÉ™yÉ™n gÉ™nc xanımlara edilÉ™n hÉ™r cür tÉ™zyiq vÉ™ tÉ™cridÉ™ qarşıyam. ƏslindÉ™ gÉ™nc bir qız inanmazsa vÉ™ razı olmazsa heç bir zaman başını örtmÉ™z. Bu sÉ™bÉ™bdÉ™n onun seçiminin xaricindÉ™ hÉ™rÉ™kÉ™t etmÉ™yÉ™ vÉ™ yaÅŸamaÄŸa mÉ™cbur edÉ™ bilmÉ™zsiniz.

Melilada belÉ™ hallar olurmu?

MÉ™rakeÅŸdÉ™ belÉ™ hallar yaÅŸanır. Ancaq Melilada belÉ™ hallara heç rast gÉ™lmÉ™dim. Hicab geyÉ™n bütün qadınlar xüsusÉ™n dÉ™ gÉ™nc qızlar bunu ya öz iradÉ™lÉ™ri ilÉ™ inanclarına görÉ™, ya da moda üçün geyinirlÉ™r. 

YÉ™ni, onlar üçün bu bir görünüÅŸ, imaj mÉ™sÉ™lÉ™sidirmi?

BÉ™zilÉ™ri üçün bÉ™li. Ancaq mÉ™n bir qadın olaraq qadınların baÅŸlarını örtmÉ™sinin bir çox sÉ™bÉ™bi olduÄŸuna inanmaqdayam. MÉ™sÉ™lÉ™yÉ™ hÉ™r bir fÉ™rdin öz prizmasından baxmaq lazımdır. HÉ™r kÉ™sin seçiminÉ™ hörmÉ™t edÉ™n bir vÉ™tÉ™ndaÅŸ olaraq bütün insanların istÉ™diyi tÉ™rcihi seçmÉ™ azadlığının olduÄŸuna inanmaqdayam. TÉ™zyiq vÉ™ zor xoÅŸ deyil. İslam sülh dinidir vÉ™ tÉ™zyiqlÉ™ mÉ™sÉ™lÉ™lÉ™ri hÉ™ll etmÉ™k onun mÉ™nsublarına yaraÅŸmaz. Aydınlıq gÉ™tirmÉ™k istÉ™diyim baÅŸqa bir mÉ™sÉ™lÉ™ dÉ™ var:  bÉ™zilÉ™ri İslamı sadÉ™cÉ™ É™rÉ™b millÉ™ti vÉ™ ölkÉ™lÉ™ri ilÉ™ eyniləşdirirlÉ™r. Ancaq, mÉ™sÉ™lÉ™n mÉ™n É™rÉ™b deyilÉ™m. Avropada Avropa mÉ™nÅŸÉ™li yüz minlÉ™rlÉ™ müsÉ™lman var. Artıq İslamı É™rÉ™b ölkÉ™lÉ™ri ilÉ™ eyniləşdirmÉ™yÉ™ son qoymaq lazımdır. Çinli, yapon, rus, amerikan vÉ™ s. müsÉ™lmanlar da var dünyada. İslam kültürü (mÉ™dÉ™niyyÉ™t deyil. R. V.) yoxdur, İslam inancı vardır. ƏrÉ™b kültürü vardır, necÉ™ ki, hÉ™r bir millÉ™tin dÉ™ öz kültürü vardır. Çinli müsÉ™lmanın öz kültürü vardır vÉ™ eyni zamanda o müsÉ™lmandır. Bunlar bir-biri ilÉ™ ziddiyyÉ™t təşkil edÉ™n hallar deyil.

Melilada hicab taxdığınız üçün hÉ™r hansı bir tÉ™zyiqlÉ™ qarşılaÅŸdığınız vÉ™ özünüzü narahat hiss etdiyiniz oldumu?

Xeyr. Təsbit etdiyim tək məsələ bəzi idarələrə getdiyim zaman mənimlə daha sərt və ucadan danışmalarıdır.

NÉ™ üçün?

Çünki Melilada MÉ™rakeÅŸ É™silli olan vÉ™ ispan dilini bilmÉ™yÉ™n vÉ™ xüsusilÉ™ dÉ™ melilalılarla evli olan çox sayda hicablı qadın var. MÉ™nim dÉ™ onlardan biri olduÄŸumu vÉ™ ispan dilini bilmÉ™diyimi zÉ™nn edirlÉ™r. Ancaq nÉ™ üçün bağıraraq danışdıqlarını baÅŸa düÅŸmürÉ™m. ƏslindÉ™ bir qadın onları baÅŸa düÅŸmÉ™diyi zaman bağırıb çığırmaqlarının nÉ™ mÉ™nası var ?

Hicabın mÉ™nası demÉ™k çox böyükdür....

BÉ™li. Bir dÉ™fÉ™ madridli müsÉ™lman bir qadın "hicab cÉ™halÉ™ti örtmÉ™z, mÉ™n hÉ™r kÉ™sdÉ™n daha mÉ™lumatlı vÉ™ daha ziyalı olmalıyam." - demiÅŸdi. ƏslindÉ™ hicabın É™hÉ™miyyÉ™tini daha yaxşı anlamaq gÉ™rÉ™kdir. Hicab bir seçim olaraq taxılan qalstukdan daha geniÅŸ mÉ™naya malikdir. Bu É™hÉ™miyyÉ™tin fÉ™rqinÉ™ varıldığı  zaman, mÉ™hz o zaman biz çoxmÉ™dÉ™niyyÉ™tlilikdÉ™n bÉ™hs edÉ™ bilÉ™rik. 

 

www.Habervakti. (TürkiyÉ™)

SAYTIN YENİLİKLƏRİ

AGİM komandasının işləyib-hazırladığı və həyata keçirdiyi "Gender proqnozlaşdırılması" interaktiv treninqin materialları ilə burada tanış olmaq olar.

AGİM komandasının işləyib-hazırladığı və həyata keçirdiyi "Vətəndaş cəmiyyətinin informasiya-ekoloji resursları" interaktiv treninq materialları ilə burada tanış olmaq olar.




GENDER TƏHSİLİ RESURSLARININ KATALOQU

Kataloq bu fəaliyyətin əsas istiqamətlərini əks etdirir və alınmış nəticələrlə tanış edir: işlənib-hazırlanmış tədris proqramları və vəsaitlər, nəşr edilmiş kitablar, keçirilmiş məktəblər və seminarlar, regional və beynəlxalq əməkdaşlığın gücləndirilməsi, milli gender portalının yaradılması, virtual resursların təqdim edilməsi, kitabxana resurslarının formalaşdırılması.




QƏRB UNİVERSİTETİ YANINDA GENDER ARAŞDIRMALARI MƏRKƏZİ

Qərb Universiteti yanında Gender Araşdırmaları Mərkəzi 2000-ci ilin iyun ayında yaradılmışdır.

Mərkəzin missiyası:
# Azərbaycan cəmiyyəti üçün yeni olan sosial həyatın analizinə gender yanaşmasının inkişafı və yayılması; # Elmi tədqiqatlara və təhsil proqramlarına gender yanaşmasının inteqrasiyası.

Gender Tədqiqatları Mərkəzinin fəaliyyəti
aşağıdakı əsas istiqamətlərdə həyata keçirilir: - Qadın və gender tədqiqatlarının keçirilməsi; - Gender nəzəriyyəsinin sosial və humanitar elmlərə inteqrasiyası; - Elmi və ictimai əlaqələrin inkişafı; - Konfrans, seminar və simpoziumların keçirilməsi və onlarda iştirak; - Təhsilə yardım edən və elmi-maarifçilik fəaliyyəti; - Gender Tədqiqatları Mərkəzinin nəşrləri.




"GENDER VƏ İNSAN HÜQUQLARI"

Bölmə "Gender inkişafda" PROON layihəsi çərçivəsində yaradılmış eimi-tədqiqat birliyinin fəaliyyətini açıqlayır.




ŞİFAHİ TARİXÇƏLƏR

Bölmədə XX əsrdə Azərbaycanın siyasi və mədəni həyatının ən mühüm hadisələri haqda qadınların xatirələri təqdim edilmişdir.

Azərbaycanda qadın hərəkatı haqda şifahi tarixçələr




     Sayt A??q C?miyy?t ?nstitutu - Yard?m Fondu t?r?find?n haz?rlan?b