Home page
Send mail
Forward
Back











QLOSSARİ

Təqdim edilmiş qlossaridə gender nəzəriyyəsi və feminizmin əsas anlayışları vardır. Daha əsaslı anlayışlar üçün Qadın terminologiyaları Tezaurusuna müraciət etməyi məsləhət görürük.




"ÇAYNİKLƏR" ÜÇÜN GENDER

"Çayniklər üçün gender" kursu 2006-cı ildə Henrix Byol adına Fond tərəfindən buraxılmış eyni adlı kitabın materialları əsasında yaradılmışdır.
Bu kitab, həyatlarında heç olmazsa bir dəfə "cinsləri" onların "tavanı" olması problemi ilə üzləşən qadınlar və kişilər üçün yazılmışdır.




RESPUBLİKA GENDER TƏHSİLİ ŞƏBƏKƏSİ

Təhsil sistemi cəmiyyətləri formalaşdırır və onlara xidmət edən cəmiyyətlər tərəfindən formalaşır. Bu, təhsilin bütün səviyyələrinə münasibətdə baş verir, məktəbəqədər proqramlardan başlamış, ali məktəbi qurtardıqdan sonra ən inkişaf etmiş təkmilləşmə səviyyələrinə qədər. QŞP Azərbaycanda gender bərabərliyinə nail olmaq üçün çoxillik və hərtərəfli layihəni yerinə yetirən ilk və yeganə donor təşkilatı idi.
Bu kitab, həyatlarında heç olmazsa bir dəfə "cinsləri" onların "tavanı" olması problemi ilə üzləşən qadınlar və kişilər üçün yazılmışdır.




“HİCAB MƏNİM ÜÇÜN AZADLIQ SİMVOLUDUR”


2009012107_120_01İspan əsilli müsəlman xanım, Səlimə Abdussəlam hicab barəsində bunları dedi: "Hicab mənim üçün azadlıq simvoludur". Mərakeşin şimal-şərqində yerləşən bu gün İspaniyanın işğalı altında olan Melila şəhərində yerli parlamentin üzvü olan ispan əsilli müsəlman xanım Səlimə Abdussəlam bir neçə gün bundan əvvəl ispanca nəşr edilən bir qəzetə müsahibə vermişdir. Daha əvvəl Valensiyada təşkil edilən "Mədəniyyətlər İttifaqı Konqresində"məruzəçi olaraq iştirak edən 28 yaşlı Səlimə xanım hicabın bütövlükdə bir inanc məsələsi olduğunu  və əsla təzyiq mövzusu və ya hədəfi halına gətirilməməli olduğunu bildirdi.Aşağıda Səlimə Abdussəlamın müsahibəsini sizlərə təqdim edirik.

Mərakeş Hava Yolları Şirkətinin uçuş əsnasında hicablı qadınların üzlərini göstərmələri üçün hicablarını çıxarmaları barədə qərarını necə qiymətləndirirsiniz?
Mərakeş haqqında indi nə deyək?! Bu geriyə doğru atılmış addımdır. Eyni zamanda şəxsi azadlıqların tapdanmasıdır. Mənə elə gəlir ki, "istəyən istədiyi kimi yaşasın, fərdin azad iradəsi ilə etdiyi seçimə hörmət edilsin" nöqtəsinə gəlmişkən yenidən azadlıqlara nəzarət edilməsi və hüquqların məhdudlaşdırılmasına yönəlmiş addımlar atılmağa başlanmışdır. Bilmirəm, bəlkə də hicabın evdən başqa hər yerdə qadağan edildiyi Tunisin təzyiq və zor yolunu getmək istəyirlər.

İngiltərədə dərs əsnasında hicabını çıxarmayan bir müəllimə işdən azad edildi. Türkiyədə də şumerşünas elm adamı bir qadın hicab haqqında təhqiramiz ifadələr bildirdi. Bu cür əks fikir və əməllər haqqında nə deyə bilərsiniz?

Mən ifadə və inanc azadlığına qarşı təzyiqlər edilməsinə qarşıyam. Tarixçi qadına gəlincə bunlar həm doğru, həmdə xoş deyil. Müsəlmanlar da xoşlarına gəlməyən şeyləri oxumağa məcbur deyil. Dünyada yaşayan hər kəsin öz zövqü, öz seçimi var. Hər şeyi ciddi qəbul edib hər boş danışığa münasibət bildirərək ona dəyər qazandıracaq deyilik ki!

Hicab taxdığınız zaman özünüzü necə his edirsiniz?

On il əvvəl hicab taxmağa başladığım zaman bunu imanımın bir gərəyi olaraq etmişdim və o gündən bu günə qədər heç vaxt kimsə nə deyər deyə dərdim olmamışdır. Mənim üçün hicab bir azadlıq simvolu və şəxsin azad yaşamaq üçün etdiyi fərdi bir seçimdir. Bu səbəbdən qadınlara, xüsusən də başını örtmək istəyən gənc xanımlara edilən hər cür təzyiq və təcridə qarşıyam. Əslində gənc bir qız inanmazsa və razı olmazsa heç bir zaman başını örtməz. Bu səbəbdən onun seçiminin xaricində hərəkət etməyə və yaşamağa məcbur edə bilməzsiniz.

Melilada belə hallar olurmu?

Mərakeşdə belə hallar yaşanır. Ancaq Melilada belə hallara heç rast gəlmədim. Hicab geyən bütün qadınlar xüsusən də gənc qızlar bunu ya öz iradələri ilə inanclarına görə, ya da moda üçün geyinirlər. 

Yəni, onlar üçün bu bir görünüş, imaj məsələsidirmi?

Bəziləri üçün bəli. Ancaq mən bir qadın olaraq qadınların başlarını örtməsinin bir çox səbəbi olduğuna inanmaqdayam. Məsələyə hər bir fərdin öz prizmasından baxmaq lazımdır. Hər kəsin seçiminə hörmət edən bir vətəndaş olaraq bütün insanların istədiyi tərcihi seçmə azadlığının olduğuna inanmaqdayam. Təzyiq və zor xoş deyil. İslam sülh dinidir və təzyiqlə məsələləri həll etmək onun mənsublarına yaraşmaz. Aydınlıq gətirmək istədiyim başqa bir məsələ də var:  bəziləri İslamı sadəcə ərəb milləti və ölkələri ilə eyniləşdirirlər. Ancaq, məsələn mən ərəb deyiləm. Avropada Avropa mənşəli yüz minlərlə müsəlman var. Artıq İslamı ərəb ölkələri ilə eyniləşdirməyə son qoymaq lazımdır. Çinli, yapon, rus, amerikan və s. müsəlmanlar da var dünyada. İslam kültürü (mədəniyyət deyil. R. V.) yoxdur, İslam inancı vardır. Ərəb kültürü vardır, necə ki, hər bir millətin də öz kültürü vardır. Çinli müsəlmanın öz kültürü vardır və eyni zamanda o müsəlmandır. Bunlar bir-biri ilə ziddiyyət təşkil edən hallar deyil.

Melilada hicab taxdığınız üçün hər hansı bir təzyiqlə qarşılaşdığınız və özünüzü narahat hiss etdiyiniz oldumu?

Xeyr. Təsbit etdiyim tək məsələ bəzi idarələrə getdiyim zaman mənimlə daha sərt və ucadan danışmalarıdır.

Nə üçün?

Çünki Melilada Mərakeş əsilli olan və ispan dilini bilməyən və xüsusilə də melilalılarla evli olan çox sayda hicablı qadın var. Mənim də onlardan biri olduğumu və ispan dilini bilmədiyimi zənn edirlər. Ancaq nə üçün bağıraraq danışdıqlarını başa düşmürəm. Əslində bir qadın onları başa düşmədiyi zaman bağırıb çığırmaqlarının nə mənası var ?

Hicabın mənası demək çox böyükdür....

Bəli. Bir dəfə madridli müsəlman bir qadın "hicab cəhaləti örtməz, mən hər kəsdən daha məlumatlı və daha ziyalı olmalıyam." - demişdi. Əslində hicabın əhəmiyyətini daha yaxşı anlamaq gərəkdir. Hicab bir seçim olaraq taxılan qalstukdan daha geniş mənaya malikdir. Bu əhəmiyyətin fərqinə varıldığı  zaman, məhz o zaman biz çoxmədəniyyətlilikdən bəhs edə bilərik. 

 

www.Habervakti. (Türkiyə)

SAYTIN YENİLİKLƏRİ

AGİM komandasının işləyib-hazırladığı və həyata keçirdiyi "Gender proqnozlaşdırılması" interaktiv treninqin materialları ilə burada tanış olmaq olar.

AGİM komandasının işləyib-hazırladığı və həyata keçirdiyi "Vətəndaş cəmiyyətinin informasiya-ekoloji resursları" interaktiv treninq materialları ilə burada tanış olmaq olar.




GENDER TƏHSİLİ RESURSLARININ KATALOQU

Kataloq bu fəaliyyətin əsas istiqamətlərini əks etdirir və alınmış nəticələrlə tanış edir: işlənib-hazırlanmış tədris proqramları və vəsaitlər, nəşr edilmiş kitablar, keçirilmiş məktəblər və seminarlar, regional və beynəlxalq əməkdaşlığın gücləndirilməsi, milli gender portalının yaradılması, virtual resursların təqdim edilməsi, kitabxana resurslarının formalaşdırılması.




QƏRB UNİVERSİTETİ YANINDA GENDER ARAŞDIRMALARI MƏRKƏZİ

Qərb Universiteti yanında Gender Araşdırmaları Mərkəzi 2000-ci ilin iyun ayında yaradılmışdır.

Mərkəzin missiyası:
# Azərbaycan cəmiyyəti üçün yeni olan sosial həyatın analizinə gender yanaşmasının inkişafı və yayılması; # Elmi tədqiqatlara və təhsil proqramlarına gender yanaşmasının inteqrasiyası.

Gender Tədqiqatları Mərkəzinin fəaliyyəti
aşağıdakı əsas istiqamətlərdə həyata keçirilir: - Qadın və gender tədqiqatlarının keçirilməsi; - Gender nəzəriyyəsinin sosial və humanitar elmlərə inteqrasiyası; - Elmi və ictimai əlaqələrin inkişafı; - Konfrans, seminar və simpoziumların keçirilməsi və onlarda iştirak; - Təhsilə yardım edən və elmi-maarifçilik fəaliyyəti; - Gender Tədqiqatları Mərkəzinin nəşrləri.




"GENDER VƏ İNSAN HÜQUQLARI"

Bölmə "Gender inkişafda" PROON layihəsi çərçivəsində yaradılmış eimi-tədqiqat birliyinin fəaliyyətini açıqlayır.




ŞİFAHİ TARİXÇƏLƏR

Bölmədə XX əsrdə Azərbaycanın siyasi və mədəni həyatının ən mühüm hadisələri haqda qadınların xatirələri təqdim edilmişdir.

Azərbaycanda qadın hərəkatı haqda şifahi tarixçələr




     Sayt A??q C?miyy?t ?nstitutu - Yard?m Fondu t?r?find?n haz?rlan?b