Bolonya sisteminin məqsədi nədədir?
Lakin kim demiÅŸdir ki, Bolonya
sistemi irəliyə addımdır. Bu, daha doğrusu, kənara, və hətta bilmərrə geriyə
addımdır. Ola bilsin ki, o, QÉ™rbi Avropa üçün proqressivdir, lakin bizdÉ™ o,
É™vvÉ™lki islahatlar tÉ™rÉ™findÉ™n axırına çıxarılmayan universal tÉ™hsilin
qalıqlarını da məhv edir. Təhsilin tamlığı burada hətta ayrıca tədris kursu
sÉ™viyyÉ™sindÉ™ tÉ™xmin edilmir. Artıq sözügedÉ™n ECTS tÉ™xmin edir ki, imtahanlar
faktiki olaraq ləğv edilir, onların yerinÉ™ isÉ™ tÉ™lÉ™bÉ™ semestr É™rzindÉ™ müÉ™yyÉ™n
miqdarda ball toplamalıdır. HÉ™r mövzu üzrÉ™ ayrılıqda, test vÉ™ yoxlama iÅŸi
şəklində tədricən imtahan verməlidir.
Burada ehtimal ancaq qısamüddÉ™tli
yaddaÅŸa edilirdi. İmtahan heç olmasa kursu bir növ birləşdirirdi, onu tam kimi
anlamaÄŸa imkan verirdi. İndi anlama haqda söhbÉ™t, formal olsa da, getmir. Üç
"z" haqda köhnÉ™ mÉ™zÉ™li tÉ™lÉ™bÉ™ formulu - "zazubriv, zdav, zabuv" (É™zbÉ™rlÉ™yib,
imtahan verib, yaddan çıxarıb) - mütÉ™rÉ™qqi texnologiya dÉ™rÉ™cÉ™sinÉ™ yüksÉ™ldilir
vÉ™ yeganÉ™ düzgün elan edilir. Bu cür sistem nÉ™ qÉ™dÉ™r perspektivlidir?
GörkÉ™mli sovet filosofu E.V.İlyenkov,
tÉ™hsildÉ™ ixtisaslaÅŸmanın o vaxtkı tÉ™rÉ™fdarları ilÉ™ mübahisÉ™yÉ™ girÉ™rÉ™k, yazırdı:
"NÉ™ qÉ™dÉ™r ki, ürÉ™yiniz saÄŸlamdır, yÉ™ni orta tibbi norma
hüdudlarındadır, siz sadÉ™cÉ™ onun haqda düÅŸünmürsünüz. Eyni İlÉ™ bu, baÅŸ vÉ™
beyinlÉ™ dÉ™ baÅŸ verir.
Eyni hal insan psixikasının
inkişafının sosial şəraiti sahəsindəki "norma" ilə də baş verir. "Normal",
bəşəriyyÉ™t dÉ™yÉ™rlÉ™ri xÉ™zinÉ™sindÉ™n istifadÉ™nin bütün imkanlarını fÉ™rdÉ™ hÉ™valÉ™ vÉ™
təmin (həm maddi, həm də mənəvi) edən şərait adlanır. Bu dəyərlərə malik olma
psixikanı formalaÅŸdırır, beyin isÉ™ bu psixikanın orqanına çevrilir". ПÑихика и мозг. Ответ Д.И. ДубровÑкому. ВопроÑÑ‹ филоÑофии,
1968, â„– 11, Ñ. 151.
http://www.communist.ru/root/archive/theory/tsel.bolonskoy.sistemy