Təhsilin Bolonya sistemi baha başa gəlir?
Təhsil sferası, Bolonya
prosesinÉ™ daxil olması ilÉ™ É™laqÉ™dar mühüm dÉ™yiÅŸikliklÉ™rÉ™ mÉ™ruz qalır.
TÉ™lÉ™bÉ™lÉ™rin çoxu, É™nÉ™nÉ™vi slavyan sistemindÉ™n köklü surÉ™tdÉ™ fÉ™rqlÉ™nÉ™n yeni
tÉ™lim sistemini çÉ™tinliklÉ™ qÉ™bul edirlÉ™r. Bolonya sistemi üzrÉ™ tÉ™lÉ™bÉ™lÉ™rin vaxtının
çoxunu fÉ™rdi tÉ™lim aparacaq, mühazirÉ™lÉ™rin vÉ™ auditoriya iÅŸlÉ™rinin miqdarı isÉ™
azalacaq. MüÉ™llim, müÉ™llim vÉ™ rÉ™hbÉ™r rolunda deyil, tÉ™lim prosesindÉ™ assistent
rolunda çıxış edÉ™cÉ™k. Avropa tÉ™hsilindÉ™ müasir tÉ™lÉ™bÉ™lÉ™r informasiya
texnologiyalarına böyük rol ayırırlar.
Bolonya təhsil
sisteminin mÉ™qsÉ™di iki dövrÉ™li tÉ™lim vÉ™ hÉ™mçinin tÉ™dris prosesinin kredit
sisteminÉ™ keçmÉ™sindÉ™dir. Daha çox arasıkÉ™silmÉ™z yoxlama vÉ™ attestasiya
işləri ehtimal edilir. Məktəbi
bitirdikdÉ™n sonra tÉ™lÉ™bÉ™ Avropa bazarında iÅŸÉ™ düzÉ™lmÉ™yÉ™ real imkanlar verÉ™n
Avropa tipli diploma malik olacaq. Bolonya sisteminin "lehinə" və "əleyhinə"
Təhsil sferasında
iÅŸlÉ™yÉ™n adamlar belÉ™ fikirdÉ™dirlÉ™r ki, orta vÉ™ ali tÉ™hsilin sürÉ™tli tÉ™nÉ™zzülü
ÅŸÉ™raitindÉ™ Bolonya sistemi Ukrayna üçün olduqca zÉ™ruridir. DoÄŸrudan da, axır
vaxtlar milli tÉ™hsil çox da yaxşı deyil: universitetlÉ™rdÉ™ praktiki tÉ™crübÉ™nin
çatışmazlığı, tÉ™lim prosesindÉ™ tÉ™lÉ™bÉ™lÉ™rin qeyri-müstÉ™qilliyi özünü biruzÉ™
verir. Yerli tələbələr ildə iki dəfə oxuyurlar - qış və yay sessiyalarında. Bolonya
sistemi isə biliklərin fasiləsiz əldə edilməsi və istifadəsi prosesini tələb
edir.
Ali
tÉ™hsil sferasının É™mÉ™kdaÅŸları É™mindirlÉ™r ki, tÉ™hsilin sÉ™viyyÉ™si aÅŸağı düÅŸür,
tÉ™lÉ™bÉ™lÉ™rin çoxu isÉ™ valideynlÉ™rinin puluna oxuyurlar. Bununla belÉ™, onlar
inanırlar ki, dövlÉ™t tÉ™rÉ™findÉ™n ali mÉ™ktÉ™blÉ™rin kifayÉ™t qÉ™dÉ™r
maliyyələşdirilməməsi şəraitində bu, tamamilə qanunauyğundur.
Lakin hər şey belə sadə
deyil. Yeni standartları təkcə sənədli şəkildə təsdiq etmək kifayət deyildir.
BÉ™s vÉ™rdiÅŸ? BÉ™s slavyan tÉ™hsilinin É™nÉ™nÉ™lÉ™ri? Bunun üzÉ™rindÉ™ hÉ™lÉ™ çox iÅŸlÉ™mÉ™k
lazımdır.
Təhsil islahatının
É™leyhdarları mÉ™murlar arasında da vardır: Ukrayna Prezidentinin mÉ™slÉ™hÉ™tçisi,
UMEA-nin akademiki, sabiq baÅŸ nazir müavini V.Seminojenko Ukraynanın Bolonya
prosesindÉ™ lazımlığını ÅŸübhÉ™ altına alır: "Bizim tÉ™hsil hÉ™miÅŸÉ™ keyfiyyÉ™tÉ™
yönÉ™ldilmiÅŸdir, halbuki Avropa tÉ™hsili sosial xarakter daşıyırdı". Onun fikrinÉ™
görÉ™, Avropa bizim tÉ™hsil vÉ™ elmi potensialımızı istifadÉ™ etmÉ™yÉ™ can atır.
HÉ™r medalın iki üzü var
və Bolonya təhsil sistemi istisna təşkil etmir. Bir tərəfdən bu, bizim
mütÉ™xÉ™ssislÉ™rin hazırlıq sÉ™viyyÉ™sini artırmağı tÉ™min edÉ™r, digÉ™r tÉ™rÉ™fdÉ™n isÉ™
"beyinlÉ™rimizi" itirmÉ™yÉ™ daha çox imkanlar var. Avropada iÅŸ vÉ™ elmi fÉ™aliyyÉ™tlÉ™
kim həvəslənməyə bilər?
İnsanların
rəyi
KüçÉ™lÉ™rdÉ™ aparılan sorÄŸuya görÉ™, tÉ™lÉ™bÉ™lÉ™r
Bolonya sisteminin tətbiq edilməsindən narazıdırlar. Deyirlər ki, onsuz oxumaq
daha yaxşı və asan idi.
Olqa vÉ™ Viktoriya, Xalq
TÉ™sÉ™rrüfatı Ä°nstitutunun tÉ™lÉ™bÉ™lÉ™ri: "TÉ™limin yeni standart vÉ™ üsullarına
alışmaq çox çÉ™tindir. Bolonya sistemi bizim xoÅŸumuza gÉ™lmir. Müasir tÉ™hsilin
səviyyəsi və keyfiyyəti isə bizi tam qane edir".
Oleq, mühÉ™ndis, ali
mÉ™ktÉ™bi üç il É™vvÉ™l bitirmiÅŸdir: "TÉ™hsilin keyfiyyÉ™ti tamamilÉ™ qÉ™naÉ™tbÉ™xÅŸdir".
Roman, KPİ-nin məzunu:
"BizdÉ™ tÉ™hsil yaxşıdır, mütÉ™xÉ™ssislÉ™rin hazırlığı É™ladır. Ona görÉ™ dÉ™ xarici
kolleqalar bizim həmvətənləri əməkdaşlığa dəvət edirlər".
Anastasiya Suzdalova,
"CN-Novosti" qəzeti
Kataloq bu fəaliyyətin əsas istiqamətlərini əks etdirir və alınmış nəticələrlə tanış edir: işlənib-hazırlanmış tədris proqramları və vəsaitlər, nəşr edilmiş kitablar, keçirilmiş məktəblər və seminarlar, regional və beynəlxalq əməkdaşlığın gücləndirilməsi, milli gender portalının yaradılması, virtual resursların təqdim edilməsi, kitabxana resurslarının formalaşdırılması.