Home page
Send mail
Forward
Back











QLOSSARİ

Təqdim edilmiş qlossaridə gender nəzəriyyəsi və feminizmin əsas anlayışları vardır. Daha əsaslı anlayışlar üçün Qadın terminologiyaları Tezaurusuna müraciət etməyi məsləhət görürük.




"ÇAYNİKLƏR" ÜÇÜN GENDER

"Çayniklər üçün gender" kursu 2006-cı ildə Henrix Byol adına Fond tərəfindən buraxılmış eyni adlı kitabın materialları əsasında yaradılmışdır.
Bu kitab, həyatlarında heç olmazsa bir dəfə "cinsləri" onların "tavanı" olması problemi ilə üzləşən qadınlar və kişilər üçün yazılmışdır.




RESPUBLİKA GENDER TƏHSİLİ ŞƏBƏKƏSİ

Təhsil sistemi cəmiyyətləri formalaşdırır və onlara xidmət edən cəmiyyətlər tərəfindən formalaşır. Bu, təhsilin bütün səviyyələrinə münasibətdə baş verir, məktəbəqədər proqramlardan başlamış, ali məktəbi qurtardıqdan sonra ən inkişaf etmiş təkmilləşmə səviyyələrinə qədər. QŞP Azərbaycanda gender bərabərliyinə nail olmaq üçün çoxillik və hərtərəfli layihəni yerinə yetirən ilk və yeganə donor təşkilatı idi.
Bu kitab, həyatlarında heç olmazsa bir dəfə "cinsləri" onların "tavanı" olması problemi ilə üzləşən qadınlar və kişilər üçün yazılmışdır.




İSLAMDA CİNSİ ƏXLAQ – QADIN VƏ CİNSƏLİK


2009012106_120İslam insan ÅŸÉ™xsiyyÉ™tinin ucaldılmasını istÉ™r. İnsanın ÅŸÉ™rÉ™finÉ™ dÉ™ yaraÅŸan budur. İnsanı alçaldan hÉ™r É™mÉ™l vÉ™ münasibÉ™ti İslam qadaÄŸan etmiÅŸdir. İnsanı insan olmaqdan çıxardan, onun insanlıq vÉ™sfini aradan qaldıran hÉ™r hÉ™rÉ™kÉ™t İslam tÉ™rÉ™findÉ™n pislÉ™nmiÅŸdir.

Moda da İslamın qəbul etmədiyi, iyrminci əsrin yoluxucu xəstəliklərindəndir.

XüsusilÉ™ bu yöndÉ™ qadının cinsÉ™lliyini istifadÉ™ etmÉ™si bir gÉ™lir mÉ™nbÉ™yi olraq modanı daha fÉ™rqli mövqeyÉ™ gÉ™tirmiÅŸdir.

Modanın cÉ™miyyÉ™tdÉ™ meydana gÉ™tirdiyi fÉ™sadları saymaqla qurtara bilmÉ™rik. Bir cÉ™miyyÉ™tdÉ™ yaÅŸayan isanların iqtisadi vÉ™ziyyÉ™tlÉ™ri eyni olmaya bilÉ™r. HÉ™tta bu bir kapitalist cÉ™miyyÉ™tidirsÉ™ varlı vÉ™ kasıb arasında qorxunc bir uçurum var demÉ™kdir. KütlÉ™vi informasiya vasitÉ™lÉ™ri ilÉ™ idarÉ™ edilÉ™n günümüzdÉ™ki insan televiziya vÉ™ qÉ™zetlÉ™rdÉ™ gördüyü maoda rüzgarlarından tÉ™sirlÉ™nmÉ™kdÉ™dir. ParisdÉ™ istehsal edilÉ™n bir geyimin öz ölkÉ™sindÉ™ moda olduÄŸunu öyrÉ™nÉ™n bir qadın vÉ™ ya kiÅŸi ona sahib olmaq üçün É™lindÉ™ki bütün imkanlardan istifadÉ™ etmÉ™yÉ™ çalışmaqdadır. Bir kasıb ailÉ™nin beÅŸ-altı aylıq xÉ™rcini bir paltar üçün xÉ™rclÉ™yÉ™n müÄŸÉ™nnilÉ™r, mankenlÉ™r, iÅŸ adamlarının var olduÄŸunu hamımız bilmÉ™kdÉ™yik. Bu baxımdan kapitalizmin mÉ™hsulu olan moda É™dalÉ™ti ortdan qaldırdığı vÉ™ É™xlaqsızlığa zÉ™min hazırladığı üçün qeyri-İslamidir.

İnsan Mövlananın dediyi kimi ya olduÄŸu kimi görünmÉ™li, ya da göründüyü kimi olmalıdır. Onda olmayan bÉ™zi vÉ™sflÉ™ri moda sayÉ™sindÉ™ É™ldÉ™ etmÉ™k istÉ™yÉ™n É™slindÉ™ öz MÉ™nindÉ™n uzaqlaÅŸmaqdadır. BelÉ™ etmÉ™klÉ™ É™slindÉ™ yaradılışa müdaxilÉ™ etmÉ™kdÉ™dir.MÉ™sÉ™lÉ™n, modadır deyÉ™ plastik É™mÉ™liyyatlarla slikonlar, dodaqların qabardılması, taxma kipriklÉ™r vÉ™ s. Bu tip insanları qÉ™zet, jurnal sÉ™hifÉ™lÉ™ri vÉ™ televiziya kanallarında hÉ™r gün izlÉ™mÉ™kdÉ™yik. BelÉ™ insanlar Allahın yaratdığı xüsusiyyÉ™tlÉ™rÉ™ müdaxilÉ™ etdiklÉ™ri üçün eyni zamanda insanın hÉ™qiqÉ™tinÉ™ dÉ™ müdaxilÉ™ etmiÅŸ olmaqdadırlar. DigÉ™r tÉ™rÉ™fdÉ™n öz tÉ™bii gözÉ™lliklÉ™rini bÉ™yÉ™nmÉ™yib süniliklÉ™rÉ™ yönÉ™ldiklÉ™ri üçün ağılsızlıq etdiklÉ™ri dÉ™ mÉ™lumdur. HÉ™tta bu iÅŸdÉ™ özünü qadınlara bÉ™nzÉ™dÉ™n kiÅŸilÉ™ri dÉ™ nÉ™zÉ™rÉ™ alsaq É™xlaqi düÅŸüklüyün, ruh pozÄŸunluÄŸunun hansı nöqtÉ™yÉ™ vardığını göz önünÉ™ gÉ™tirmÉ™k mümkün olar.

RÉ™sulullah (s) belÉ™ buyurmaqdadır: "DÉ™riyÉ™ döymÉ™ (tatirovka) edÉ™n vÉ™ etdirÉ™n, üzünün tüklÉ™rini yolan vÉ™ yolduran, gÉ™nc vÉ™ gözÉ™l görünmÉ™k üçün diÅŸlÉ™rini süni olraq seyrÉ™kləşdirÉ™n vÉ™ belÉ™cÉ™ Allahın yaratdığını pozan qadınlara Allah lÉ™nÉ™t etmiÅŸdir." (Buxari, Müslim)

Moda barÉ™sindÉ™ prof. Abdullah Ülvan bunları demÉ™kdÉ™dir:

"Müasir qadın, modelyerlÉ™rin, qadın heysiyyÉ™tini É™lÉ™ salanların seçib ortaya qoyduÄŸu hÉ™r ÅŸey qarşısında baÅŸ É™yib itaÉ™t etmÉ™kdÉ™dir. Buna uymayanların müasir zamanÉ™dÉ™n geridÉ™ qalıb mÉ™dÉ™niyyÉ™tdÉ™n uzaq olduÄŸu zehinlÉ™rÉ™ hÉ™kk edilmÉ™kdÉ™ vÉ™ bu fikir hakim qılınmaqdadır.

Bir avropalı vÉ™ ya amerikalı qadın belÉ™ qeyri-É™xlaqi modalara uymaqda bir problem görmÉ™yÉ™ bilÉ™r. Onun ruhi vÉ™ ictimai halı buna müvafiq olub bir sıxıntı, bir alçaldlma hiss etmÉ™yÉ™ bilÉ™r; amma müsÉ™lman qadın É™lbÉ™ttÉ™ bu alçaldıcı moda düÅŸgünlüyündÉ™n ehtiyat edÉ™rÉ™k ondan uzaq durmalıdır.

MüsÉ™lman qadın bu günün modasının subayları necÉ™ alçaltdığını vÉ™ onları seksÉ™ necÉ™ sürüklÉ™yib apardığını görmÉ™li, imkansız qadımlardan dünya görüÅŸü olmayanların modanı necÉ™ tÉ™qib etmÉ™k vÉ™ ona görÉ™ bir hÉ™yat qurmaq üçün zinaya necÉ™ sürüklÉ™ndiyini görmÉ™lidir. MüsÉ™lman qadın öz ÅŸÉ™rÉ™fli mövqeyindÉ™n baxaraq baÅŸdan ayaÄŸa moda çirkabına batmış qadınların necÉ™ seks çuxuruna yuvarlandığını aydınca görmÉ™li vÉ™ allahın ona lütf etdiyi ülvi vÉ™ ÅŸÉ™rÉ™fli mövqeyi qorumalıdır." (Abdullah Ülvan, İslamda ailÉ™ eyitimi.)

MüsÉ™lman qadın ÅŸÉ™rÉ™fini ayaqlar altına atan moda tÉ™lÉ™sini tÉ™rcih etmÉ™k yerinÉ™ bütün tarixin ÅŸahid olduÄŸu qadın ÅŸÉ™rÉ™finin, heysiyyÉ™tinin tÉ™msilçilÉ™ri olan hz. AiÅŸÉ™, hz. FatımÉ™, hz. ZeynÉ™b kimi olmağı özünÉ™ hÉ™yat yolu seçmÉ™lidir. İffÉ™t vÉ™ namusun timsalı olan bu qadınlar yer üzündÉ™ki bütün qadıların nümunÉ™ götürmÉ™li olduqları seçkin ÅŸÉ™xsiyyÉ™tlÉ™rdir. 

 

http://education.gender-az.org/

SAYTIN YENİLİKLƏRİ

AGİM komandasının işləyib-hazırladığı və həyata keçirdiyi "Gender proqnozlaşdırılması" interaktiv treninqin materialları ilə burada tanış olmaq olar.

AGİM komandasının işləyib-hazırladığı və həyata keçirdiyi "Vətəndaş cəmiyyətinin informasiya-ekoloji resursları" interaktiv treninq materialları ilə burada tanış olmaq olar.




GENDER TƏHSİLİ RESURSLARININ KATALOQU

Kataloq bu fəaliyyətin əsas istiqamətlərini əks etdirir və alınmış nəticələrlə tanış edir: işlənib-hazırlanmış tədris proqramları və vəsaitlər, nəşr edilmiş kitablar, keçirilmiş məktəblər və seminarlar, regional və beynəlxalq əməkdaşlığın gücləndirilməsi, milli gender portalının yaradılması, virtual resursların təqdim edilməsi, kitabxana resurslarının formalaşdırılması.




QƏRB UNİVERSİTETİ YANINDA GENDER ARAŞDIRMALARI MƏRKƏZİ

Qərb Universiteti yanında Gender Araşdırmaları Mərkəzi 2000-ci ilin iyun ayında yaradılmışdır.

Mərkəzin missiyası:
# Azərbaycan cəmiyyəti üçün yeni olan sosial həyatın analizinə gender yanaşmasının inkişafı və yayılması; # Elmi tədqiqatlara və təhsil proqramlarına gender yanaşmasının inteqrasiyası.

Gender Tədqiqatları Mərkəzinin fəaliyyəti
aşağıdakı əsas istiqamətlərdə həyata keçirilir: - Qadın və gender tədqiqatlarının keçirilməsi; - Gender nəzəriyyəsinin sosial və humanitar elmlərə inteqrasiyası; - Elmi və ictimai əlaqələrin inkişafı; - Konfrans, seminar və simpoziumların keçirilməsi və onlarda iştirak; - Təhsilə yardım edən və elmi-maarifçilik fəaliyyəti; - Gender Tədqiqatları Mərkəzinin nəşrləri.




"GENDER VƏ İNSAN HÜQUQLARI"

Bölmə "Gender inkişafda" PROON layihəsi çərçivəsində yaradılmış eimi-tədqiqat birliyinin fəaliyyətini açıqlayır.




ŞİFAHİ TARİXÇƏLƏR

Bölmədə XX əsrdə Azərbaycanın siyasi və mədəni həyatının ən mühüm hadisələri haqda qadınların xatirələri təqdim edilmişdir.

Azərbaycanda qadın hərəkatı haqda şifahi tarixçələr




     Sayt A??q C?miyy?t ?nstitutu - Yard?m Fondu t?r?find?n haz?rlan?b